İsmet KÖSOĞLU


EN BÜYÜK DEPREMLER

e-mail: ismetkosoglu53@gmail.com


1939 Er­zin­can dep­re­mi veya Büyük Er­zin­can Dep­re­mi, 27 Ara­lık 1939 ta­ri­hin­de mer­kez üssü Er­zin­can olan, 7,8 bü­yük­lü­ğün­de mey­da­na gelen dep­rem­dir. Resmî ra­kam­la­ra göre Er­zin­can dep­re­min­de 32 bin 968 kişi ha­ya­tı­nı kay­bet­ti. 100 bin­den fazla kişi ise ya­ra­lan­dı. Bu dep­rem­de 116 bin 720 bina ta­ma­men yı­kıl­mış­tı. 50 sa­ni­ye süren dep­rem, yerin 20 km de­rin­li­ğin­de ger­çek­leş­ti. Ölüm oran­la­rı­nın yük­sek ol­ma­sı­nın ana ne­den­le­ri ara­sın­da; zorlu kış şart­la­rı­nın ol­ma­sı, yar­dım­la­rın ve ara­ma-kur­tar­ma fa­ali­yet­le­ri­nin güç ko­şul­lar al­tın­da yü­rü­tül­me­si gös­te­ril­di. Bu dep­rem Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti ta­ri­hin­de kay­de­di­len en büyük ikin­ci dep­rem ola­rak ka­yıt­la­ra geçti. 6 Şubat 2023 Pa­zar­te­si ge­ce­si saat 04.17 de mey­da­na gelen 7.7 ve 7.6 şid­de­tin­de­ki Ga­zi­an­tep-Kah­ra­man­ma­raş dep­re­mi Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti ta­ri­hi­nin en ölüm­cül dep­re­mi. 12. gün so­nun­da tes­pit edi­le­bi­len 39 bin 672 can kaybı var. Hatay’da 526 yıl önce 300 bin ki­şi­nin can ver­di­ği en büyük dep­rem ol­du­ğu ka­yıt­lar­da be­lir­til­miş. Son yüz­yıl­da­ki en büyük 20 dep­rem, 20- San­ri­ku-Oki, Ja­pon­ya; 1933; bü­yük­lük 8.4 ------, 19- Are­qu­ipa, Peru; 2001; bü­yük­lük 8.4 74 can kaybı, 18- Su­mat­ra’nın Gü­ne­yi; 2007; bü­yük­lük 8.4 25 can kaybı, 17- Kam­çat­ka Ya­rı­ma­da­sı ya­kın­la­rı; 1923; bü­yük­lük 8.4 Can kaybı yok, 16- Kuril Ada­la­rı; Rusya; 1963; bü­yük­lük 8.5 Can kaybı yok, 15- Ata­ca­ma, Şili; 1922; bü­yük­lük 8.5 ------, 14- Banda De­ni­zi, En­do­nez­ya; 1938; bü­yük­lük 8.5 Can kaybı yok, 13- Uni­mak Adası, Alas­ka; 1946; bü­yük­lük 8.6 Can kaybı yok, 12- And­re­anof Ada­la­rı, Alas­ka; 1957; bü­yük­lük 8.6 Can kaybı yok, 11- Kuzey Su­mat­ra, En­do­nez­ya; 2005; bü­yük­lük 8.6 1.300 can kaybı, 10- Kuzey Su­mat­ra’nın batı kı­yı­sı açık­la­rın­da; 2012; bü­yük­lük 8,6 2 can kaybı, 9- As­sam-Ti­bet; 1950; bü­yük­lük 8.6 1.500 can kaybı, 8- Sıçan Ada­la­rı, Alas­ka; 1965; bü­yük­lük 8.7 Can kaybı yok, 7- Ek­va­dor açık­la­rın­da; 1906; bü­yük­lük 8.8 1.500 can kaybı
6- Maule açık­la­rı, Şili; 2010; bü­yük­lük 8.8 500 can kaybı, 5- Kam­çat­ka Ya­rı­ma­da­sı, Rusya; 1952; bü­yük­lük 9.0 Kimse öl­me­di, 4- Tōhoku, Ja­pon­ya; 2011; bü­yük­lük 9.1 15.700 can kaybı, 3- Su­mat­ra-An­da­man Ada­la­rı; 2004; bü­yük­lük 9.1 10 ül­ke­yi kap­sa­dı 300 bin ölü, 2- Prens Wil­li­am Sound, Alas­ka; 1964; bü­yük­lük 9.2 128 can kaybı
1- Val­di­via, Şili; 1960; bü­yük­lük 9.5 1.655 can kaybı
TÜRKİYE’DEKİ DEP­REM­LER
1903 Ma­laz­girt, 1912 Mü­ref­te, 1914 Af­yon-Bol­va­din, 1919 Ay­va­lık, 1924 Pa­sin­ler, 1926 Kars, 1929 Su­şeh­ri, 1930 Hak­kâ­ri, 1935 Er­dek-Mar­ma­ra Ada­la­rı, 1935 Digor, 1938 Kır­şe­hir, 1939 Er­zin­can, 1941 Van-Er­ciş, 1942 Nik­sar-Er­baa, 1943 Ada­pa­za­rı-Hen­dek, 1943 Tos­ya-La­dik, 1944 Bo­lu-Ge­re­de, 1944 Ed­re­mit Kör­fe­zi, 1946 Var­to-Hı­nıs, 1949 Kar­lı­ova, 1951 Çan­kı­rı, 1952 Hasan Kale, 1953 Ye­ni­ce-Gö­nen, 1957 Fet­hi­ye, 1957 Abant, 1964 Man­yas, 1966 Varto, 1967 Mu­dur­nu, 1967 Pü­lü­mür, 1969 Ala­şe­hir, 1970 Gediz, 1971 Bin­göl, 1975 Lice, 1976 Çal­dı­ran, 1983 Er­zu­rum, 1983 Biga, 1986 Ma­lat­ya, 1992 Er­zin­can, 1995 Dinar, 1998 Ada­na-Cey­han
1999 Göl­cük, 1999 Düzce, 2000 Bol­va­din-Sul­tan­da­ğı, 2002 Çay-Sul­tan­da­ğı, 2003 Bin­göl, 2004 Do­ğu­ba­ya­zıt, 2005 İzmir, 2010 Elâ­zığ, 2011 Simav, 2011 Van, 2014 Ege De­ni­zi, 2017 Ege De­ni­zi, 2019 İstan­bul, 2020 Elâ­zığ, 2020 İran-Tür­ki­ye, 2020 Bin­göl, 2020 Ege De­ni­zi, 2022 Buca, 2022 Düzce, 2023 An­tep-Ma­raş