İsmet KÖSOĞLU

Tarih: 27.04.2022 13:32

TÜRKİYE GÖÇMEN ÜLKESİ Mİ?

    Sı­nır­la­rı­mı­zı ye­te­rin­ce ko­ru­ya­ma­dı­ğı­mız için yur­du­muz ma­ale­sef son yıl­lar­da Göç­men­ler için en çok ara­nı­lan yer oldu.
    Tabir ye­rin­dey­se ye­rin­den yur­dun­dan ipini ko­pa­ran Tür­ki­ye’ye ge­li­yor. Gerçi ge­len­le­rin büyük ço­ğun­lu­ğu­nun rü­ya­sı Av­ru­pa ama gi­de­bi­len çok az. Av­ru­pa’ya gi­de­me­yen­ler hep Tür­ki­ye’de ka­lı­yor.
    Göç­men­ler ko­nu­sun­da İran’da ya­şa­yan Ri­ze­li bir dos­tum ay­rın­tı­lı bir yazı ya­za­rak pay­laş­tı.
    Sa­kın­ca­lı ola­bi­lir diye is­mi­ni yaz­ma­ya­ca­ğım Ri­ze­li dos­tu­mun ya­zı­sı­nı kö­şe­me ta­şı­dım ki yet­ki­li­ler­de ko­nu­dan ha­ber­dar olsun. Ya­za­nın is­mi­ni is­ter­ler­se de te­le­fon­la ve­re­bi­li­rim.
    Hem­şe­ri­min ya­zı­sı uzun­ca biraz kı­sal­ta­rak kö­şem­de yer ve­ri­yo­rum ’’Bi­raz­dan konu ile ala­ka­lı İran’dan şahit ol­du­ğum mül­te­ci akı­nı­nı an­la­ta­ca­ğım.2011 yı­lın­da baş­la­yan ve adına Arap ba­ha­rı de­ni­len sü­reç­te De­mok­ra­si­nin ge­le­ce­ği tüm ül­ke­ler pa­ram­par­ça edil­di. Bı­ra­ka­lım de­mok­ra­si­nin ge­le­ce­ği ül­ke­le­ri, kı­rın­tı­sı olan­lar bile yekne yesan olmuş.
    Hani bizim de­mok­ra­si­miz? Tek Adam’a ema­net edil­miş.
    Çok büyük bir de­ği­şim ya­şa­nı­yor et­ra­fı­mız­da. Batı em­per­ya­list güç­le­ri biz­le­ri, dün­ya­yı rahat bı­ra­ka­cak­la­rı yok.
    Ben İran, Tah­ran da ya­şa­yan bir gur­bet­çi­yim.
    Tah­ran, İran’ın hem baş­ken­ti hem de ti­ca­ret mer­ke­zi. Şöyle ta­nım­la­mak ge­re­kir­se "Tah­ran, hem An­ka­ra’dır hem de İstan­bul’dur" bizim bakış açı­mız­dan. Her ne olu­yor­sa İran’da mer­ke­zi Tah­ran’dır.
    Ge­le­lim mül­te­ci ko­nu­su­na.
    Tah­ra­nın pek ge­liş­me­miş, biraz geri kal­mış bir sem­tin adı Char-Don­ge.
    Bu­ra­da be­lir­li so­kak­la­rın­dan her gün 40-50 araç tıka basa mül­te­ci dol­du­ru­la­rak Tür­ki­ye sı­nı­rı­na ha­re­ket edi­yor.
    Pe­uge­ot­405 sedan bir oto­mo­bil ki İran da bolca mev­cut. Arka kol­tuk­la­rı çı­ka­rı­lı­yor. Şoför hariç, önde 4 kişi, ba­gaj­da 4 kişi, ar­ka­da 8 kişi top­lam 16 kişi tı­kı­şı­yor­lar. Bir diğer araç, 16 ki­şi­lik mi­ni­büs, 40-60 mül­te­ci. Bir diğer araç es­ki­den biz­ler­de vardı Mer­ce­des 302 oto­büs­ler­de 80-120 kişi ola­rak yola çı­kı­yor­lar.
    Öncü ta­ra­ma­cı araç­la­rın kont­ro­lün­de 12-16 sa­at­te sı­nı­ra va­rı­yor­lar. Dağ­lık ke­sim­ler­de üç beş ha­ne­lik mec­ra­lar­da üst üste bir kaç gün bek­le­ti­le­rek sı­ra­sı ge­len­ler yaya sı­nı­rı ge­çe­rek Tür­ki­ye ye ula­şı­yor­lar.
    Van’ın dağ köy­le­rin­de, mec­ra­la­rın­da yine üst-üs­te ka­la­rak sı­ra­la­rı­nı bek­li­yor­lar. 18 ki­şi­lik mi­ni­büs­te 40-50 kişi ola­rak yola çı­kı­yor­lar.
    Bu sü­re­ce kadar Tah­ran’dan yola çı­ka­cak olan mül­te­ci, insan ta­cir­le­ri­ne 1.000 ila 1.500 $ ödeme ya­pı­yor Yolda yemek ve si­ga­ra gibi ih­ti­yaç­la­rı­nı üc­re­ti­ni ve­re­rek kar­şı­lı­yor­lar.
    Var­dık­la­rı şe­hir­ler­de hem­şe­ri­le­ri­nin kal­dık­la­rı ev­ler­de üst üste yer­le­şi­yor­lar. O böl­ge­nin sim­sar­la­rı bun­la­ra iş bu­lu­yor. Bul­duk­la­rı iş­ler­den ilk ma­aş­la­rı­nı sim­sar­lar alı­yor. Son­ra­ki ma­aş­la­rı­nın %10-25 lik kıs­mı­nı da bu sim­sar­lar alı­yor­lar.
    Her şey yo­lun­da gi­der­se şans­lı ise mül­te­ci bu şe­kil­de ça­lı­şa­rak ka­zan­dık­la­rı pa­ra­la­rı yük­sek ko­mis­yon öde­ye­rek ge­ri­de bı­rak­tık­la­rı aile­le­ri­ne yol­lu­yor­lar.
    Ba­zı­la­rı şans­lı ol­mu­yor. Jan­dar­ma veya Polis kont­rol­le­rin­de ya­ka­la­nan­lar sınır dışı edi­li­yor. Öde­dik­le­ri para ya­nı­yor tabi ki. Sınır dışı edi­len­ler İran da tek­rar ça­lı­şıp para bi­rik­ti­re­rek aynı yola gene gi­di­yor­lar.
    Ba­zı­la­rı­nın şansı da­ha­da kötü olu­yor. Van da insan ka­çak­çı­la­rı ta­ra­fın­dan ba­zı­la­rı ka­çı­rı­lı­yor. Bu ka­çı­rı­lan­lar ül­ke­le­rin­de aile­si­nin du­ru­mu biraz iyi olan­lar olu­yor. Önce iyice dö­vü­lü­yor­lar. Re­sim­le­ri cep te­le­fon­la­rın­dan aile­le­ri­ne ulaş­tı­rı­lı­yor. Fidye is­te­ni­yor. 20.000-50.000TL kar­şı­lı­ğın­da ser­best bı­ra­kı­lı­yor­lar. Fid­ye­yi kabul et­me­yen veya temin ede­me­yen­ler ma­ale­sef öl­dü­rü­lü­yor.
    Bun­lar on yıl­dan faz­la­dır hemen her gün ül­ke­miz­de ya­şa­nan ger­çek­ler.
    Ben bun­la­rı ne­re­den bi­li­yo­rum?
    İran’da in­şa­at iş­le­ri ya­pa­rım, şan­ti­ye­le­ri­miz­de ge­nel­lik­le Af­ga­nis­tan­lı ça­lı­şan­la­rı­mız da olur. Ter­cih et­ti­ği­miz­den değil, bazı iş­le­ri sa­de­ce bun­lar ya­pa­bi­lir veya bun­lar­dan daha ve­rim­li ça­lış­ma elde edi­lir. Bun­lar ye­ter­li pa­ra­yı bul­duk­la­rı ilk anda İran dan kaç­ma­yı dü­şü­nür­ler. Gi­de­cek­le­ri tek ülke Tür­ki­ye.
    As­lın­da Av­ru­pa’dır ha­yal­le­ri. İran ileri bir ba­sa­mak­tır. Tür­ki­ye ise daha ileri bir ba­sa­mak­tır. Yu­ka­rı­da bah­set­ti­ğim in­san­lar, bir­lik­te ça­lış­tı­ğı­mız iş ar­ka­daş­la­rı­mı­zın ger­çek ya­şam­la­rı­na bire bir tanık ol­duk­la­rı­mız­dan al­dı­ğı­mız ha­ber­ler­dir.
    Tür­ki­ye ye gelen Afgan mül­te­ci sa­yı­sı özel­lik­le Ame­ri­ka'nın Af­ga­nis­tan dan çe­ki­lip ül­ke­yi Ta­li­ba­na tes­lim et­me­sin­den sonra çok çok art­mış. Af­ga­nis­tan dan Tür­ki­ye ye git­mek için yola çı­kan­lar ol­du­ğu gibi, uzun yıl­lar­dır İran da kal­mış, ça­lış­mış Af­gan­lı­la­rın­da sa­yı­sı ol­duk­ça faz­la­dır.
    Bu göç ha­re­ke­tin­den İran’ın ha­be­ri ol­ma­ma­sı müm­kün mü?
    Hayır. El­bet­te­ki her şeyi bi­li­yor­lar.
    Her şeye göz yu­mu­yor­lar çünkü ül­ke­le­rin­de kar­şı­lık­lı bir­çok sorun ya­şa­dık­la­rı göç­men­ler ül­ke­le­ri­ni is­te­ye­rek terk edi­yor­lar.
    Size bil­di­ğim bir sa­yı­yı ver­dim yu­ka­rı­da. Sa­de­ce Tah­ra­nın bir sem­tin­den örnek ver­dim, yılda en az 300 bin..
    Akın akın mül­te­ci­ler ül­ke­mi­ze ge­li­yor. Tah­mi­ni mi söy­le­ye­yim; 1,5 mil­yon.
    Bizim sı­nır­la­rı­mız kont­rol al­tın­day­dı es­ki­den. Kuş uçur­maz­dık. Te­rö­rist­ler, ka­çak­çı­lar gi­rer­di on­lar­da on­lar­la, yüz­ler­le bin­ler­le ifade edi­lir­di.
    Kaçak ge­len­ler mil­yon­la­rı çok geç­miş. Ha­ki­ka­ten bun­lar­dan bi haber miyiz?     Bun­la­rı is­ter­sek en­gel­le­ye­mez miyiz?
    Ya­pa­bi­lecek güçte ol­du­ğu­muz aşi­kâr­dır.
    Teh­li­ke­nin far­kın­da mıyız?’’